مقدمه :
امروزه بحث بکارگیری موثر فناوری اطلاعات در نظام آموزشی عمومی کشور بسیار داغ و فراگیرشده است .پس از اجرای پروژه هوشمند سازی مدارس اکنون بحث استفاده از تبلت های آموزشی در نظام آموزشی کشور بین متولیان امر آموزش بصورت جدی مطرح گردیده است و وزارت آموزش و پروش نیز بصورت جدی مصمم است تا از سال آینده ضمن کاهش شکاف دیجیتالی موجود در داخل جامعه ، طرح هر دانش آموز یک تبلت را به مرحله اجرا بگذارد . در اینکه ابزارهای الکترونیکی در ارائه مطالب درسی می تواند سرعت آموزش را افزایش دهد و زمان آموزش را نسبت به روشهای سنتی تا پنجاه درصد کاهش دهد برهیچکس پوشیده نیست . اما اینکه این طرح چگونه و با چه ابزار و محتوایی در کشور ما قرار است اجرا شود، خود جای بسی تامل دارد.

فناوری تبلت 
در حال حاضر تبلت (و تبلت – پی سی ) به عنوان یکی از جدید ترین و جذاب ترین فناوری ها ی اطلاعاتی با سرعت شگفت انگیزی جای خود را در عرصه وسایل چند رسانه ای دیجیتال باز کرده است . مدل های متنوع ، سادگی و جذابیت استفاده ( بویژه برای نسل نوجوان ) و کاربردهای مختلف ، این ابزار را در ردیف پرفروش ترین ابزارهای فناوری قرارداده است . در بسیاری کشورها ، استقبال روز افزون استفاده از کتابخوان های الکترونیکی ، رونق بازار فناوری ICT و رکود بازار چاپ کاغذی را به دنبال داشته است . 
بارزترین مزیت استفاده از تبلت ها عبارت است از :
· حذف آلودگی صدا و حرارت 
· حجم و وزن کم و قابلیت جابجایی بالا
· انرژی مصرفی اندک ( در مقایسه با سایر رایانه ها)
· صرفه جویی در هزینه های خرید کتاب و کاغذ (در بلند مدت )
· مناسب بودن برای مطالعه کتاب ، تماشای فیلم ، گردش در اینترنت و استفاده از محتوای الکترونیکی 
· مناسب بودن برای یاداشت برداری و ثبت نکات 

مطالعات پیش زمینه
در سالیان اخیر کشورهای بسیاری به استفاده از تبلت ها یا نوت بوک های دانش آموزی در نظام آموزش رسمی خود روی آورده اند . نمونه برخی از معروف ترین برنامه های جهانی در این زمینه طرح OLPC در آمریکای لاتین و آفریقا ، طرح فاتح در ترکیه و طرح تبلت دانش آموزی آکاش در هند ، طرح تبلت دانش آموزی در تایلند ، لبنان و کره جنوبی است . در این بخش توضیح مختصری درباره طرح های مورد اشاره در برخی کشورها ارائه می شود .

طرح تبلت دانش آموزی در هند 
تبلت دانش آموزی هند با نام ((آکاش)) در سال 2011 با حمایت دولت هند و توسط شرکت هندی دیتاویند تولید شد . قیمت اولیه این تبلت ها 2250 روپیه بود . قیمت هدف بر ازای خرید 10 میلیون تبلت توسط دولت ، 1750 روپیه عنوان شده است . تصمیم دولت هند براین بوده که آکاش – در زبان هندی به معنای آسمان – ارزان ترین تبلت در دنیا باشد . هند طرح خرید و توزیع تبلت را با 100 هزار قطعه آغاز کرده است .
به گفته مقامات هندی هدف از توزیع لب تاپ های 35 دلاری در مدارس ارتقای کیفیت خدمات آموزشی و بهبود فرایند یادگیری است . هدف گذاری طرح در فاز اول گروه دانش آموزانی (دانشجویانی) است که در دوره های بالاتر از دبیرستان تحصیل می کنند .
ازجمله ویژگی های سخت افزاری آکاش برخورداری از CPU با قدرت 700 مگاهرتزی (در مدل 2012) ، 256 مگابایت حافظه RAM ، 2 گیگابایت حافظه داخلی ، پشتیبانی از شبکه موبایل (سیم کارت ) ، پشتیبانی از شبکه WiFi ، پشتیبانی از GPRS برای اتصال به اینترنت ، امکان ارتقای حافظه جانبی تا 32 گیگابایت و برخورداری از پورت USB است . از نظر نرم افزازی نیز نسخه جدید تبلت (2012) سیستم عامل اندروید 20303 ، نرم افزار آفیس ، PDF ، نمایش تصویر و نمایش فیلم بصورت Full-HD را پشتیبانی می کند .
دولت هند در سال 2012 به منظور تسریع طرح آکاش ، 765 کرورروپیه (7.65 میلیارد روپیه ) از بوجه ملی را به این طرح اختصاص داد . به موازات توسعه این طرح در همه سطوح آموزشی ، توسعه برنامه آموزش الکترونیکی ، تسهیل ارتباطات معلم – دانش آموز را از طریق شبکه ، توسعه کتاب های الکترونیکی مد نظر قرار خواهد گرفت .

طرح فاتح در ترکیه 
طرح فاتح که در زبان ترکی حرف اول کلمه (( جنبش پیشبرد فرصت ها و توسعه تکنولوژی )) است و هدف اول آن تامین تبلت PC رایگان برای تمام دانش آموزان مدارس دولتی ترکیه است . این طرح کاهش شکاف دیجیتالی را در کشور ترکیه هدف قرار گرفته است ، هم در داخل کشور و هم خارج از آن . شکاف دیجیتالی به اختلاف سطحی گفته می شود که افراد ، گروه ها و کشور ها از نظر فرصت ودسترسی به اطلاعات و تکنولوژی های اطلاعاتی دارند .
در سطح داخلی ، وزارت اقتصاد تلاش می کند با طرح فاتح برای همه دانش آموزان فرصتی برابر جهت آشنایی و استفاده از ابزار های دیجیتال و دسترسی به اطلاعات فراهم کند و در سطح خارجی ، ترکیه می خواهد با تربیت نسلی آشنا به تکنولوژی و بومی کردن فناوری های نو ، نقش پرنگ تری در تولید اطلاعات در سطح جهان داشته باشد و از این طریق شکاف دیجیتالی خود و کشورهای پیشروی جهان را کاهش دهد .
طرح فاتح در راستای توسعه خلاقیت دانش آموزان و براساس پنج مولفه زیر شکل گرفته است : 
1- تجهیز سخت افزاری و نرم افزاری مدارس کشور 
2- توسعه و مدیریت محتوای الکترونیکی 
3- وارد نمودن ICT به برنامه درسی 
4- توسعه آموزش های حرفه ای (ضمن خدمت ) معلمان 
5- توسعه هوشمند ، حساب شده و ایمن استفاده از اینترنت 
طبق برنامه ریزی انجام شده همه مدارس تا انتهای سال 2013 میلادی با تجهیزات فناوری مجهز می شوند و تبلت های چند لمسی ( مالتی تاچ ) در اختیار همه دانش آموزان قرار خواهد گرفت . سخت افزار های مورد نیاز از شرکت های معتبر بین المللی ( مایکروسافت ، اپل و ....) خریداری می شود . تولید محتوای الکترونیکی هم به هفت شرکت خصوصی سپرده شده است .
پایلوت طرح فاتح از ابتدای سال تحصیلی 2012-2011 با توزیع 12800 قطعه Tablet PC در 52 مدرسه در 17 استان کشور آغاز شد . ترکیه مجموعاً در حدود 17 میلیون دانش آموز ( و دانشجو ) دارد و هزینه پیش بینی شده برای کل طرح بالغ بر 3 میلیارد لیره ترکیه است . منبع تامین اعتبار طرح دولت خواهد بود .
طرح زیر نظر وزارت آموزش ترکیه و پشتیبانی وزارت ارتباطات و ترابری ترکیه در دست پیگیری است . به موازات توزیع تبلت بین دانش آموزان ، تجهیز 570000 کلاس درس در 42000 مدرسه ی کشور با امکانات رایانه ای ( ویدئو پروژکتور و برد هوشمند ) دنبال می شود . مولفه های طرح فاتح عبارتند از : 
· توسعه سیستم های آموزش از راه دور ، کتابهای درسی و محتوای دیجیتال 
· اتصال 110 مرکز آموزش ضمن خدمت ( به منظور توسعه آموزش های ضمن خدمت ) از طریق ویدئو کنفرانس 
· توسعه زیر ساخت شبکه ای امن و مناسب برای اتصال تمام مدارس کشور 
وزیر اقتصاد ترکیه اظهار کرده است که دو شرکت مایکروسافت و اپل مایل به همکاری با ترکیه برای طرح فاتح هستند که بر اساس آن تبلت به سیستم آموزشی و مدارس این کشور وارد می شود . قرار شده طی یک قرارداد 4 ساله ، 15 میلیون دستگاه تبلت برای این کشور ساخته شود . 
کشور ترکیه در این طرح حالت مناقصه ای برای این قرارداد در نظر گرفته و ممکن است هریک از شرکت های اپل ، اینتل ویا مایکروسافت که طرف قرارداد هستند ، این کار را برعهده بگیرند و یا شاید یک همکاری 4 جانبه بین این 3 شرکت و دولت ترکیه صورت گیرد . اینتل غول سخت افزاری و پردازنده ها ، مایکروسافت غول نرم افزهری دنیا واپل سازنده وسایل بی نظیر مانند تبلت است. در سپتامبر 2012 ( شهریور 1391 ) شرکت فوجیتسو نیز برای تولید تبلت های ضد آب در راستای طرح فاتح اعلام آمادگی کرد .ترکیه از شرکت نوکیا نیز برای شرکت در مناقصه طرح فاتح دعوت به عمل آورده است .

طرح تبلت دانش آموزی در کره جنوبی 
در برنامه آموزش هوشمند کره ( 2015-2011 ) تولید کتاب های درسی دیجیتال و استفاده ازاین کتابها بروی تبلت PC جزء اولویت های کاری برشمرده است . این طرح با سرمایه گذاری 2.4 میلیارد دلاری وزارت آموزش کره را برای خرید تجهیزات و ابزار آلات مناسب تا سال 2015 پیگیری می شود .
هدف برنامه آموزش هوشمند کره ایجاد یک شبکه فراگیر آموزشی ( cloud computing ) به منظور دسترسی دانش آموزان به منابع دیجیتال ، انجام و ارسال تکالیف می باشد . متعاقب اجرای این طرح ، اتصال دانش آموزان به اینترنت از طریق ابزار های مختلفی همچون تبلت ، اسمارت فون ها ، کامپیوتر ها و تلوزیون های هوشمند امکان پذیر خواهد بود . این برنامه در این حال شامل طرح ویژه ای برای آموزش از را ه دور کودکان ناتوان و معلول است که از سال 2013 با راه اندازی کلاس های مجازی آنلاین آغاز خواهد شد . کتابهای درسی دیجیتال از سال 2014 در اختیار مدارس ( در تمام مقطع آموزشی ) قرار خواهد گرفت .طبق برآورد انجام شده مجموع هزینه های تولید و توزیع کتابهای دیجیتال از هزینه های تامین نسخه کاغذی آنها ارزان تر است . توزیع تبلت در مدارس و اتصال آن ها به اینترنت ( از طریق نقاط دسترسی وایرلس ) در سال 2015 عملیاتی خواهد شد گفتنی است در آن سال دولت برنامه برای تهیه تبلت های رایگان برای دانش آموزان خانواده های کم در آمد دارد .
مطابق گزارش منتشر شده توسط OECD در سال 2011 ، دانش آموزان کره ای بالاترین رتبه را از نظر به کار گیری کامپیوتر و اینترنت در آموزش دارند . دولت کره معتقد است نیازهای جامعه دیجیتال به تغییر چهار چوب ( paradigm shift ) در نظام آموزشی می انجامد .

طرح تبلت دانش آموزی در تایلند 
طرح خرید یک میلیون تبلت از یک شرکت چینی برای دانش آموزان تایلندی در ماه می 2012 عنوان شد . هدف طرح ، پوشش دانش آموزان پایه اول ابتدایی است . در فاز اول شرکت چینی متعهد شده است که 400 هزار قطعه تبلت را در قبال دریافت 32.8 میلیون دلار ظرف مدت 60روز به وزارت ارتباطات تایلند تحویل دهد . با این حساب هزینه هر تبلت در حدود 82 دلار خواهد بود .
پیش از این دولت تایلند با شرکت دیتاویند مجری طرح دانش آموزی دولت هند (آکاش) در باره خرید 900 هزار تبلت در قبال پرداخت 70 میلیون دلار مذاکره کرده بود . هزینه متوسط تبلت آکاش 75 دلار در می آمد که7 دلار ارزان تر از قرار دادجدید بود . با این همه دولت تایلند با لحاظ کردن مشخصات سخت افزاری مورد نیاز خود ، به انعقاد قراردادنهایی با چین پرداخت . تبلت های چینی از CPU با قدرت 1 گیگا هرتز ، 512 مگابایت حافظه RAM ، 8 گیگا بایت حافظه جانبی و LCD با سایز 7 اینچ برخوردارند .

طرح تبلت دانش آموزی در لبنان 
لبنان برنامه توزیع 15000 تبلت ( Tablet PC ) در دبیرستان های دولتی این کشور را د رآینده نزدیک در دست دارد . به منظور تامین هزینه این تبلت ها وام های بدون بهره ای ( و بی نیاز از ضامن ) با اقساط دوساله به خانواده ها داده می شود . به منظور نظارت و ارزیابی نتایج این طرح نیز مرکز ویژه ای برای هدایت پروژه تبلت در وزارت آموزش لبنان تشکیل خواهد شد . طرح پایلوت پایه های 10و 11 متوسطه را شامل خواهد شد . در شروع کار ، تبلت ها در بردارنده برنامه درسی این دو پایه هستند . مطابق گفته وزیر آموزش لبنان هدف گذاری برای سال 2014 ، "یک تبلت برای هر دانش آموز دبیرستانی است" .

طرح تبلت دانش آموزی در ایران 
اجرای ملی طرح هوشمند سازی مدارس از سال 91-1390 باهدف استفاده از فناوری اطلاعات در تمام فرایند های مدرسه ( اعم از فرایند های آموزشی ، پرورشی و مدیریت ) عملیاتی شده است . عنوان مدرسه هوشمند به طور مصطلح ( در تعریف جهانی ) به مدرسه فیزیکی گفته می شود که کنترل و مدیریت آن مبتنی بر فناوری اطلاعات و ارتباطات می باشد و اکثر فرایند های آموزشی در آن با استفاده از محتواهای الکترونیکی اتفاق می افتد . در عین حال مدرسه هوشمند ( در مراحل متعالی ) بایستی از نظام راهبری و ارزشیابی هوشمند برخوردار باشد .
مدارس هوشمند موسسات آموزشی هستند که به صورت سیستماتیک محتویات آموزشی خود را دوباره خلق می کنند و در فرایند این باز آفرینی ، دانش آموزان را برای زندگی در عصر اطلاعات آماده می سازند .
مدارس هوشمند بر اساس فلسفه جدیدی از مفهوم آموزش / یادگیری ( Teaching / learning Concept ) شکل می گیرند . در این مفهوم به طور لوزم نباید به دنبال آموزش از پیش طراحی شده بود . بجای آموزش مطالب ، باید بر چگونگی یاد گیری و دسترسی به مطالب تاکید شود . به دانش آموزان شیوه های دسترسی به علم را از طریق شبکه ی عظیم اطلاعاتی یاد داد و یادگیری علم را به توانای های آنان واگذاشت . در این نگرش هدف ایجاد فضای یادگیری برای دانش آموزان است و نه صرفاً آموزش یک سویه .
در مدارس هوشمند ارائه محتویات آموزشی به جای Subject – based به صورت Element – based است . تمام محتواها به صورت الکترونیکی است و آموزش به صورت آنلاین انجام می شود . جستجو برای دستیابی و دسترسی صحیح به مطالب آموزشی برعهده دانش آموز است . دانش آموز باید با جستجو و دسترسی به مطالب آموزشی ، تا حداکثر یاد گیری و توان جذب خود پیش رود .
پیش نیاز اساسی در یادگیری مبتنی بر فناوری اطلاعات و ارتباطات ، فراهم بودن امکان دسترسی به ابزار فناوری اطلاعات و ارتباطات در همه جا و همه وقت است .بنابراین مناسب ترین فناوری برای مدارس هوشمند و دانش آموزان آن ها ، فناوری های قابل حمل ( پورتابل ) است . ویژگی بارز فناوری های پورتابل فراهم سازی امکان دسترسی به خدمات آموزشی در همه جا و همه وقت است .
در الگوی جهانی مدارس هوشمند در اختیار داشتن یک رایانه برای هر دانش آموز به منظور مشارکت فعال وی در کلاس درس از اهم ملزومات عنوان شده است . در مدارس کشور های شرق آسیا ( کشور های پیشرو در امر هوشمند سازی ) فناوری ((تبلت)) بهترین گزینه برای فعالیت دانش آموزان تلقی می شود . شباهت تبلت با کتاب کاغذی و حتی خواندن و نوشتن در آن جذابیت استفاده از این وسیله را در مدارس هوشمند دو چندان کرده است .
در سالیان اخیر رشد سریع و بی سابقه ی استفاده از فناوری های پورتابل از قبیل تلفن های هوشمند ( اسمارت فون ) ، تبلت ولب تاپ های کوچک ( مینی لب تاپ ها ) در همه کشور ها از جمله ایران ، نشان از ویژگی های منحصر بفرد این ابزار در رفع نیاز های جامعه امروزی دارد . بی شک همراه شدن با موج فناوری مدرن و بهره گیری هوشمندانه از آن در راستای اهداف متعالی زندگی بشری ، هوشیاری و زیرکی ویژهای را طلب می کند . استفاده به هنگام از فرصت فراهم شده و جهت دهی صحیح آن در راستای اهداف تعلیم و تربیت اسلامی نوجوانان ، امری است که در صورت تردید و تاخیر در آن ، تهدیدی فزاینده را در میان جامعه اسلامی - ایرانی ما رقم خواهد زد . 
ضرورت های اجرای طرح استفاده از تبلت دانش آموزی به اختصار عبارتند از : 
1- توسعه زیر ساخت ارائه خدمات آموزشی و پرورشی بصورت تعاملی 
2- افزایش مهارت دانش آموزان و معلمان جهت بهره گیری از ابزار فناوری اطلاعات و ارتباطات
3- افزایش مشارکت فعال دانش آموزان در فرایند یاددهی – یادگیری 
4- تلاش برای کاهش ( یا جلوگیری از تشدید ) شکاف دیجیتالی در داخل و خارج از کشور 
5- ترویج فرهنگ استفاده آموزشی و پرورشی از ابزار های پورتابل بویژه در میان نسل جوان و نوجوان جامعه 
6- آماده سازی دانش آموزان برای ورود به جامعه اطلاعاتی قرن بیست و یکم 
به منظور استفاده موثر از موج فناوری جدید و بر اساس ضرورت های یاد شده ، طرح استفاده از تبلت دانش آموزی توسط مرکز آمار و فناوری اطلاعات و ارتباطات وزارت آموزش پرورش تهیه و تدوین شده است . 

ضرورت بومی سازی طرح تبلت دانش آموزی در ایران
طرح استفاده از تبلت دانش آموزی در نظام آموزش و پرورش ایران در کنار یکی از پروژه های زیر ساختی وزارت آموزش و پرورش یعنی (( پورتال یکپارچه آموزشی پرورشی مدارس )) پایه ریزی شده است .پروژه (( پورتال یکپارچه آموزشی پرورشی مدارس )) به عنوان بستر فرا گیر ارائه خدمات آموزشی در راستای تحقق اهداف عالیه آموزش و پرورش از جمله بسط عدالت آموزشی، توسعه یادگیری خود – محور ، تعمیم محیط یادگیری به محیط خارج از کشور و در دسترس بودن منابع آموزشی در همه جا و همه وقت طرح ریزی شده است . بدون شک وزارت آموزش و پرورش هزینه تامین یک تبلت با برندهای معروف و باقیمت بالا را ندارد و لذا مانند سایر کشور ها به سراغ یک تبلت ارزان قیمت (چینی) باکیفیت بالا خواهد رفت .
در همین راستا وزارت آموزش و پرورش برای دست یابی به اهداف سند تحول بنیادین و تجمیع کلیه فعالیتهای فناوری اطلاعات و ارتباطات ، نمایشگاهی را در محل دائمی نمایشگاه بین المللی تهران اردیبهشت 1392 در سه بخش متنوع نمایشگاه دستاورد ها ، مسابقات و کارگاه های آموزشی برگزار نمود و همچنین کلیه ادارات کل آموزش و پرورش استانها و مناطق 19 گانه تهران جهت ارائه بیلان کار خود در زمینه هوشمند سازی مدارس و مسابقات روباتیک شرکت نمودند و نیز برخی از شرکت های خصوصی مانند پاناسونیک ، جی اس برد (ارم گستر) و خلیج فارس که در زمینه هوشمند سازی مدارس فعال هستند ، حضور پررنگ داشتند . اما حضور تنها یک شرکت به عنوان وارد کننده تبلت های دانش آموزی در این نمایشگاه بیانگر چراغ سبز وزارت آموزش وپرورش به این برند بوده است و شرکت ارم گستر نیزبه عنوان وارد کننده انحصاری تبلت های جی اس پد و مبتکر طرح تبلت دانش آموزی در ایران مورد استقبال متولیان آموزشی بالاخص جناب آقای نوری معاونت محترم IT و جناب آقای سحر خیز معاون آموزش متوسطه وزارت آموزش و پرورش قرار گرفت .بنظر می رسد سوال های بی شماری برای عملیاتی ساختن این طرح در بعد زیر ساختها( نرم افزاری و سخت افزاری ) وجود دارد و آیا تبلت های جی اس پد از نقطه نظر سخت افزاری می تواند در دراز مدت زیر دست دانش آموزان بازیگوش سالم بماند و اینکه آیا این طرح موفق خواهد بود یا نه ؟و اینکه شرکت ارم گستر به عنوان وارد کننده تامین کننده قطعات یدکی این برند توانایی خدمات پشتیبانی این تبلت ها را خواهد داشت یانه ،را باید به آینده واگذار نماییم و سوال های بیشمار دیگر که از حوصله این نوشتار خارج است و نیازمند یک بررسی علمی و فنی توسط متخصصان امر می باشد ولی آنچه مسلم است امکانات این تبلت از منظر سخت افزاری با مختصات فنی مورد نظر کارشناسان امرکاملاً تطبیق می نماید .
از نقطه نظر نرم افزاری نیز ، در حال حاضر تیمی از مجرب ترین متخصصان نرم افزاری شرکت ارم گستر در حال تبدیل نرم افزار های آموزشی تحت سیستم عامل ویندوز به سیستم عامل اندروید می باشند لذا برای تحقق این امر در اولین قدم کلیه کتابهای مقاطع مختلف تحصیلی در قالب فایل های APK بر روی این تبلت ها ارائه گردیده است و در واقع این تبلت ها نقش یک کتاب ورق زن الکترونیکی را برای کاربران ایفا می نماید .
و در پایان بدون تردید تبلت وسیستم عامل اندروید بعنوان یکی از ضروریات زندگی مدرن ایرانی خواهد بود و دانش آموزان در کوتاه مدت از حمل کیف های خاطره انگیز مدرسه وداع خواهند کرد .

منبع:http://forum.mobilestan.net/showthread.php?t=281619


برچسب‌ها: تبلت, تبلت دانش آموزی, تبلت جی اس پد
+ نوشته شده توسط arezo در پنجشنبه دوم خرداد 1392 و ساعت 14:0 |